Ligging en grootte
De Eifel is 5300 km2 groot en een tot 747 m boven zeeniveau hoog
grensoverschrijdend middelgebergte, in het westen van Duitsland
en loopt tot in Oost-België en Luxemburg. De Eifel ligt tussen
de steden Aken in het noorden, Trier in het zuiden en Koblenz in
het oosten en wordt in het oosten en zuiden door het
Rijn-Moezeldal begrenst.
Landschap
De Eifel bestaat uit licht glooiende heuvellandschappen,
golvende hoogvlaktes en rotsachtig terrein. Oerbossen bedekken
grote delen van de Eifel en er lopen talrijke beken en rivieren, deels heel breed, tussen de dalen door. Het aan Rijn en
Moezel gelegen deel van de Eifel wordt landschappelijk door
grootse rotsformaties en wijngaarden gevormd. Enkele bijzondere
plantensoorten zoals bijvoorbeeld orchideeën zijn hier nog
veelvuldig te vinden en ook bijzondere diersoorten zoals
bijvoorbeeld de Europese wilde kat en verschillende soorten
vleermuizen horen hier thuis. De hoogste top van de Eifel is de
'Hohe Acht', een vulkaankegel met een hoogte van 747 meter.
Geologie
De Eifel is een circa 400 miljoen jaar oude overblijfsel van een
berg uit het tijdperk van de Devoon. Ze is deel van het
Rijnlandse leisteengebergte met de steensoorten; leisteen,
kalksteen, kwartsiet en zandsteen. Aan het einde van het
Devoon tot in het Karbon (400 - 300 miljoen jaar) zijn de
aardlagen gaan schuiven, waardoor het zeebekken omhoog werd
geduwd tot boven zeeniveau zodat een gebergte ontstond.
Vulkanisme
De vulkanische activiteit van de Eifel begon ongeveer 50 miljoen
jaar geleden in het Tertiair (65 miljoen - 2,6 miljoen jaar
geleden) en duurt uit geologisch oogpunt tot vandaag.
Karakteristieke tijdsgetuigen zijn de Eifelmaare bij Daun,
talrijke vulkaanopbouwen, lavastromen en vulkaankraters zoals de
breukkrater van het Laachermeer. Het enige bergkratermeer ten
noorden van de Alpen is de Mosenberg (Windsbornkrater) bij
Manderscheid. De tegenwoordige vulkanische activiteit laat zich
zien door uittredende gassen bijvoorbeeld in het Laachermeer,
door koudwatergeisers bijvoorbeeld in Wallenborn en door
talrijke mineraalbronnen. De laatste vulkanische activiteit ligt
ongeveer 10000 jaar achter ons, toen zijn de Eifelmaare
ontstaan.
Economie
Economisch gezien is de Eifel een structureel zwakke regio.
Behalve land- en bosbouw en melkveehouderijen is er tegenwoordig
ook nog steeds bergbouw. De afgraving van puimsteen, basalt en
andere steensoorten voor de winning van bouwstoffen gaat terug
tot in de Romeinse tijd. Bekend is de Eifel ook door de vele
mineraalbronnen waarvan Gerolsteiner water wel de meest bekende
is. De hop voor het Bitburger bier wordt op het Ferschweiler
plateau in de Zuid-Eifel verbouwt. Kleinere industrieparken
bevinden zich tegenwoordig in bijna alle grotere steden, die
door vestiging van steeds meer firma's groter worden. Bovendien
is tegenwoordig het toerisme een belangrijke inkomstenbron van
de bevolking geworden.
Toerisme
Naast talrijke goed aangelegde en bewegwijzerde wandelpaden en
mountainbike trails is de vulkanische geschiedenis van de Eifel
bron geweest van drie geoparken en speciale musea. In de
Eifelmaaren en enige andere meren kan in de zomer gezwommen
worden en in de regio rondom Prüm en Hallenthal vindt u in de
winter meerdere kleine ski- en sleegebieden. Voor liefhebbers
van het klimmen bieden enige rotsen in het gebied Nideggen en
Mechernich in de Noordeifel alsook in het gebied Gerolstein in
de Vulkaaneifel geweldige uitdagingen. Voor mensen die
geïnteresseerd zijn in geschiedenis zijn de vele opgravingen uit
de Romeinse tijd en de laatste steentijd een interessante
afwisseling. Ook te vermelden zijn de vele kastelen en ruïnes,
tijdsgetuigen van de late Middeleeuwen die als
grensbescherming door de adel gebouwd werden.
EIFELGEBIED
Het Hoge Veen
Het Hoge Veen is een hoogvlakte aan de grens tussen Duitsland en
België met een oppervlakte van circa 4500 ha. Het doorkruist ten
dele een gebied Franstalig en Duitstalige gemeenten in het
Waalse deel van Oost-België.
Het landschap bestaat uit hoog veen, heuvelige velden en groene
bossen. Een attractie zijn de resten van heuvels uit de ijstijd,
die vandaag de dag als ringvormige wal om een moeraspoel ligt.
Heideplanten maar ook alpenplanten en bijzondere wilde
narcissenvelden bedekken de hoogvlakten. De korhoen geniet hier
bijzondere bescherming en er werden hier ook de eerste lynx en
otter gezien. Het hoogste punt is de Botrange met een hoogte van
694 meter.
Het klimaat is relatief ruig en regenrijk van de late zomer tot
de winter. De meeste sneeuw valt van januari tot maart en is het
hoogseizoen voor de wintersport. Het voorjaar is daarentegen
droog waaraan de grootschalige afwatering van het hoogveen te
danken is, maar daardoor komen er ook meer turfbranden voor.
Het Hoge Veen is een wandelparadijs en heeft op grond van zijn
beschermingsgebieden voor zeldzame diersoorten enige bijzondere
regels opgesteld, die men bij het wandelen door het gebied in
acht moet nemen. Er zijn in totaal vier zones, waarin men zich
min of meer vrij bewegen kan. Aangewezen beschermingsgebieden
mogen niet zonder natuurgids betreden worden. In de winter als
er voldoende sneeuw ligt is het een schitterend langlaufgebied.
Noordeifel
De Noordeifel bestaat uit 6 deelgebieden, die zich over
Nordrhein-Westfalen, Rheinland-Pfalz en Oost-België uitstrekken:
- het Vennvorland
- het Hohen Venn
- de Rureifel
- de Kalkeifel
- het Ourtal
- de Hocheifel
Al deze deelgebieden horen tot het natuurpark het Hoge Veen.
Bijzonder is in het westengelegen hoogmoeras van het Hoge Veen.
Het werd door UNESCO tot werelderfgoed verklaart. In het noorden
ligt het Eifeler merenplateau met de tweenagrootste stuwdam van
Duitsland, het Roermeer. Hier komen vooral windsurfers aan hun
trekken. De bossen bij Hellenthal zijn heerlijke wandelgebieden
en in de winter is het in de Noordeifel nog echt winter en zijn
er meerdere kleine skigebieden in het westelijke deel. Als u een
keer in het universum wilt kijken, bezoek dan de radiotelescoop
Effelsberg bij Bad-Münstereifel. Het is één van de twee grootste volbewegende radiotelescopen van de wereld. Dorpen als
Blankenheim, Monschau of Bad-Münstereifel maken indruk met hun
mooie oude vakwerkhuizen en andere Middeleeuwse bouwwerken en
sommige Middeleeuwse tradities worden hier nog steeds
uitgeoefend.
Ahreifel
Het Ahrgebergte, een 25 km lang en 623 meter hoog middelgebergte
met uitgestrekte bossen, ligt aan de grote Eifelroute. In het
noorden gaat het gebied over in de Keulse Bocht. Het hoogste
punt is de Aremberg van 623 meter met zijn burcht Aremberg. Het
kleine riviertje de Ahr voedt de wijnbergen met water en zo kan
men hier heerlijk na een uitgebreide wandeling met een glaasje
wijn ontspannen. De wijnbergen kunnen op de Rodewijnroute
makkelijk bewandeld worden. Voor natuurgenieters bieden zich
wandeltochten door bossen en langs grove rotsformaties aan. De 'Teufelsloch'
bij Altenahr biedt een grandioos uitzicht over het Ahrdal.
Bijzonder is een deel van de Romeinse Eifelwaterleiding die men
in het noorden van het Ahrgebergte kan vinden.
Oosteifel
De Oosteifel loopt in het noordoosten tot aan de Rijn, in het
oosten tot aan de stad Koblenz en strekt zich zuidoostelijk en
zuidelijk uit langs de Moezel. In het noordwesten vindt men de Nürburg met de Nurbürgring, het mekka van de autoracefans.
Vanuit het westen strekken zich de bergtoppen tot een hoogte van
747 meter uit door het centrum naar de Oosteifel. Burchten en
ruïnes staan langs de wegen en wie eens terug wil in de tijd
moet naar de burcht Eltz bij Münstermaifeld. Die burcht is één van de
mooiste en bestbewaarde burchten van Duitsland.
Het Laacher meer bij Maria Laach is wel één van de meest
geliefde plekjes uit de regio. Het vulkanisme in de Oosteifel is
ongeveer 500000 jaar geleden begonnen en eindige ongeveer 13000
jaar geleden met een enorme vulkaanuitbarsting, wiens energie de
kracht had van 500 Hiroshimabommen. Het was één van de laatste
en meest dramatische uitbarstingen uit die tijd.
Na deze uitbarsting vulde de krater zich met water en zo
ontstond het Laacher meer.
Moezeleifel
De Moezeleifel loopt langs de Moezel in het zuidoostelijke deel
tot aan Trier. Ze is in vergelijking met de noordelijk gelegen
Vulkaaneifel relatief vlak en komt zelden boven de 400 meter. De
wijngaarden van de middenmoezel bestaat uit vele kleine
wijnboeren die allen familiebezit zijn. De Moezel stroomt door
schilderachtige dalen en langs talrijke burchten. Op grond van
de relatief geringe hoogteverschillen is het hier heerlijk
fietsen met aansluitend een belonende wijnproeverij.
Vulkaaneifel
De vulkaaneifel is een circa 2000 km groot gebied en strekt zich
van de Rijn tot aan het Wittlicher dal. De Vulkaaneifel wordt in
drie delen gesplitst:
- Vulkanische Westeifel (Manderscheid, Daun, Gerolstein, Obere
Kyll, Hillesheim)
- Vulkanische Hocheifel (Adenau, Kelberg, Ulmen, Nohn)
- Vulkanische Osteifel (Brohltal, Vordereifel, Mendig, Pellenz)
Het vulkanisme van de West- en Oosteifel is veel jonger dan in
de Hoogeifel en begon circa 700000 jaar geleden in de omgeving
van Daun, Hillesheim en Gerolstein, en vormde een ongeveer 50 km
lange keten van 100 asvulkanen en kraters. Bijzonder zijn de
Maare; kraters, die bij de explosie van vulkanisch gas ontstaan
zijn en die zich met grondwater vulden. De jongste Maare bij
Daun is ongeveer 10000 jaar geleden ontstaan.
Landschappelijk is de Vulkaaneifel voorzien van glooiende
heuvels, weelderige bossen en uitgebreide dalen, die door
talrijke riviertjes en beekjes doorkruist worden.
Vulkaankraters, deels afgegraven, deels goed geconserveerd en
machtige puimsteen en basaltafgravingen geven het landschap zijn
eigenheid.
In ieder deel van de Vulkaaneifel geven drie geoparken
informatie over de vulkanische activiteiten en omvatten een
netwerk van meerdere wandelroutes. De Duitse vulkaanstraat, een
280 km lange vakantie- en avonturenstraat, leidt
geïnteresseerden in de geologie naar 39 belangrijke geologisch,
cultuurhistorische en industriehistorisch gerelateerde
bezienswaardigheden in de wereld van de eifelvulkanen.
De Vulkaaneifel biedt ook wandelaars en mountainbikers optimale
omstandigheden. Daarnaast zijn er enige grotten, waarvan het
Buchenloch in Gerolstein één van de meest interessante is. Hier
werden botten van de holenbeer en de wolneushoorn gevonden.
Bovendien kon een gebruik van de grotten in de neolithische tijd
door de vondst van werktuigen bewezen worden.
Hoogeifel West (Sneeuw-eifel + Zuideifel; niet te verwarren met
de vulkanische hoogeifel)
Wat natuur betreft hebben we de Sneeuweifel en een deel van de
Zuideifel samengevoegd, omdat het moeilijk is een grens te
trekken tussen de beide gebieden. Dit westelijke deel van de
Eifel ligt in het Duits-Belgisch-Luxemburgs grensgebied en bevat
ook het gebied Bitburg-Prüm.
De 'Schneifel' heuvelrug is een 15 km lang en 2 meter breed
gebergte met de 'Schwarzen Mann' als hoogste punt (697m). Hier
ligt in de winter meestal sneeuw en daarom bevindt zich in de
nabijheid van Prüm het gelijknamige skigebied 'Schwarzer Mann'
en de 'Wolfsslucht'. De sneeuweifel is een zeer bosrijk en
oorspronkelijk landschap met zeldzame planten en dieren, zoals
de Europese wilde kat en sinds enige jaren ook weer de linx.
Iets zuidelijker bevindt zich de Zuideifel. Ze grenst in het
zuiden en zuidoosten aan de Moezel en gaat in het westen over de
grens in het Duits-Luxemburgse nationaal park. Hier kun je zeer
avontuurlijk wandelen door ruige rotslandschappen en varenrijke
bossen. Het 'Ferschweiler Plateau', een uit zandstenen bestaande
hoogvlakte, is bekend door de vele plaatsen uit de jonge
steentijdperk. Een indrukwekkende rotsformatie is de 'Teufelsschlucht'
bij Irrel, die is ontstaan uit een oude zee 190 miljoen jaar
geleden.
Foto's uit de Eifel >>>
